Waar kan ik terecht met mijn juridische vragen rond scheiding?

 Wanneer je gaat scheiden zit je vaak met heel wat vragen:

Wat zijn mijn rechten ivm. de woning?

Heb ik recht op alimentatie?

Hoe komen we tot de beste afspraken voor elke betrokken partij?

Hoe maken we er geen vechtscheiding van?

Je kan hiervoor terecht bij verschillende personen/organisaties. Wij geven hieronder een overzicht, maar het is niet altijd makkelijk om een goede keuze te maken. Informeer je goed zodat je de keuze maakt die het best aanleunt bij jouw vragen en noden. 

Als je een bemiddelaar, advocaat of notaris wil inschakelen, is het belangrijk dat er een "klik" is tussen jullie. Je werkt met deze professionals in een voor jou moeilijke emotionele periode, dus is het echt van belang dat je je goed voelt bij hen, dat je er vertrouwen in hebt, dat het mensen zijn die op een objectieve manier naar de situatie kunnen kijken, zonder voorbij te gaan aan de waarden die jij belangrijk vindt.

Luister eens bij de mensen in je omgeving of er iemand is die zij aanraden, en waarom. Ga eens kijken op hun website: hoe stellen ze zich voor, waar zijn zij in gespecialiseerd, vind je iets over hun werkwijze, de kosten, ... Tijdens een verkennend telefoongesprek kan je vaak al heel wat aanvoelen, maar maak gerust een afspraak voor een verkennend bureelgesprek en beslis pas daarna of je samen met die professional in de scheidingsprocedure stapt. Probeer in dat eerste gesprek ook al een zicht te krijgen op de financiële aspecten: uurtarief, bijkomende kosten, ...

Soms wordt de focus heel fel gelegd op het zuiver juridische, waardoor de emotionele en/of praktische gevolgen van een scheiding wat op de achtergrond geraken. Die verschillende zaken kunnen echter niet zomaar los van elkaar gezien worden, en tijdig de nodige ondersteuning en zorg zoeken voor jezelf is minstens even belangrijk. Dit kan er voor zorgen dat je meer ruimte en energie overhoudt om in gesprek te gaan met je ex-partner, en misschien zware juridische procedures kan voorkomen.

​BELANGRIJK om te weten : GRATIS TWEEDELIJNS RECHTSBIJSTAND

Als je inkomen onder een bepaalde inkomensgrens valt, kan je een beroep doen op gratis rechtsbijstand van een pro-deo-advocaat.

Daarvoor moet je een verzoekschrift indienen bij het bureau voor rechtsbijstand in je regio. Interessant om weten is dat bij een (echt)scheiding de kinderen ten laste aan beide partners kunnen worden toegewezen bij het berekenen van het maximum inkomen. Zo val je in het tarief 'alleenstaande met personen ten laste'.

Welke organisatie kan een antwoord bieden op mijn vraag? 

Wil je weten waar je staat in een geschil met jouw partner, wat je rechten en plichten daarin zijn en welke stappen je moet ondernemen, dan kan je terecht het onthaal van het centrum voor algemeen welzijnswerk (CAW). Dat kan via chat, mail of op het gratis telefoonnummer 0800 13 500, of je kan langsgaan bij het CAW in uw buurt .

Zij helpen je vraag te verhelderen en verwijzen waar nodig door naar de gepaste organisatie. Je kan er ook terecht om met een professionele hulpverlener te spreken over de beleving en verwerking van de echtscheiding, het opvoeden van kinderen en de gevolgen voor jullie als ouder.

Een eerste contact is gratis; bij verdere begeleiding zal de kostprijs afhangen van je inkomen, of word je eventueel doorverwezen naar privé-bemiddelaars of advocaten.

Als je overweegt om een gerechtelijke procedure op te starten, of er je bent er in  betrokken,  en je bent op zoek naar informatie of advies, dan kan voor eenvoudige juridische eerstelijnshulp terecht bij de Justitiehuizen. Dit is een overheidsdienst, en is gratis.

Je krijgt er een antwoord op vragen als: 

  • Wat zijn mijn rechten en plichten?
  • Hoe verloopt de procedure?
  • Welke dienst is bevoegd?
  • Wat zijn de juridische mogelijkheden?
  • ...

Je vindt er informatie over bevoegde diensten en indien nodig verwijst men je door naar de meest geschikte dienst​. 

Je krijgt er advies over de juridische mogelijkheden om (nog) iets te ondernemen bv. Is het aangewezen om een advocaat te nemen? Men werkt er samen met  werken  de Commissie Juridische Bijstand van de Balie van de Advocaten. 

Je kan er ook navragen of je in aanmerking komt voor verdere (gedeeltelijk) gratis juridische dienstverlening als je inkomen te beperkt is om een advocaat te betalen. Dan zal men je doorverwijzen naar het Bureau Juridische Bijstand, waar je gratis tweedelijns juridische hulp kan krijgen van een pro deo advocaat.

Wat doet een Justitiehuis NIET?

  • uw zaak onderzoeken en behandelen
  • opstellen van brieven of van een akte
  • advies geven in een ingewikkelde zaak
  • een langdurige bespreking houden.

In de Wetswinkel geven beroepsjuristen een eerste algemeen en oriënterend advies op jouw juridische vragen oa. ivm. scheiding. De Wetswinkels behoren tot een VZW, een eerste consult kost 15 euro.

Ook hier zal men jouw zaak niet ten gronde behandelen, maar zal men je - indien nodig - doorverwijzen naar de bevoegde diensten.

 Als jullie er zelf niet meer uitraken kan tussenkomst van een bemiddelaar helpen om de scheiding toch niet tot een gerechtelijke procedure hoeven te brengen. Een bemiddelaar is een deskundige en onpartijdige persoon die ondersteuning biedt bij het zoeken naar een onderlinge overeenkomst over allerlei zaken die een echtscheiding met zich meebrengt. Hier vindt u een bemiddelaar in uw buurt

Zie hiervoor ook de fiche :" Wat is bemiddeling en wanneer kies je hiervoor?"

Op de website van de Orde van de Vlaamse Balies kan je op zoek naar een advocaat die u advies kan geven over alle mogelijke opties, rechten en plichten. Bij thema's kan u best "familierecht" aangeven. 

Voor een advocaat-bemiddelaar, gespecialiseerd in familierecht kan je hier terecht. 

Als je geen of een beperkt inkomen hebt, heb je mogelijks recht op (gedeeltelijk) gratis juridische bijstand door een pro deo advocaat

Alleen als er onroerend goed is, is het verplicht om langs te gaan bij een notaris, maar net als advocaten en bemiddelaars geven zij professioneel advies  bij het opstellen van een regelingsakte die je nodig hebt bij het aanvragen van een scheiding voor de Familierechtbank. Wanneer deze regelingsakte bekrachtigd is door een notaris kan je,  in geval van niet uitvoering van de verbintenissen door de uitkeringsplichtige echtgenoot  gebruik maken van het voordeel van de uitvoerbare kracht van de ondertekende notariële akte. Je kan je in dit geval rechtstreeks wenden tot een gerechtsdeurwaarder, zonder te moeten wachten op een vonnis dat de verzuimende echtgenoot veroordeelt. 

Je dient hierbij wel te overwegen wat in jullie specifieke situatie het beste is: de deurwaarder afsturen op je ex-partner kan wel helpen om hem/haar snel de eerder gemaakte afspraken te doen nakomen ... maar met welke gevolgen op langere termijn? Soms wordt hierdoor zware schade toegebracht aan de rol die jullie nog hebben als ouders tov. de kinderen. Via bemiddelaar, advocaat of  de familierechter je ex-partner terug oproepen, en opnieuw proberen tot een overeenkomst te komen kan op langere termijn vaak beter uitkomen.

 Voor een minnelijke oplossing van een familiaal geschil kunt u ook op elk moment, zelfs als er al een procedure voor de rechtbank loopt, terecht bij de kamer voor minnelijke schikking van de familierechtbank. Daar kunt u, onder begeleiding van een rechter, uw familiaal geschil proberen op te lossen en een bereikt akkoord laten bekrachtigen. De debatten zijn vertrouwelijk, er gelden geen formaliteiten en het is bovendien gratis. Voorbeeld Antwerpen

Meer lezen over een betere toegang tot justitie?

 In de brochure: "Een betere toegang tot justitie" vind je hierover meer uitleg.

Meer online info? 

​Op de websites van de Paretogroep, Neo-bemiddeling - en via google ook bij andere advocaten en bemiddelaars - vind je antwoorden op heel wat vragen over:

  • partnerrelatie en scheiding
  • familiaal conflict
  • onderhoudsgeld
Hou er rekening mee dat deze antwoorden niet altijd een volledig antwoord bieden op jouw vraag. Beschouw het eerder als eerste informatieve sites, maar neem bij meer specifieke vragen zeker zelf rechtstreeks telefonisch contact op met een bemiddelaar of advocaat uit je buurt. Een persoonlijk contact geeft mogelijkheid tot een veel concretere vraagstelling en een antwoord op maat. 

Meer info op andere fiches

Anderen zeggen ... 


- "Is er iets dat je uit eigen ervaring zou aanraden aan anderen?

Dat ze goed moeten nadenken over wat ze doen, en het niet te snel doen. Bij ons is dat heel snel gegaan, maar ik zou aanraden om het meer op het gemak te doen en je goed te informeren voordat je stappen onderneemt. "


- "Het is nu niet dat ik juristentaal ken, dat niet. Maar daarom ben ik juist naar een advocaat geweest, om te weten van 'klopt dat hier wat dat ik geschreven heb? Juridisch ook?'.  Mijn advocaat sprak wel schoon Nederlands tegen mij. Hij legde dat wel goed uit. Hij heeft dat ook helemaal uitgelegd aan mijn ex. Welke gevolgen dat dat heeft. Aan mij ook. Dat vond ik wel goed. Dat hij dat heel goed uitlegde. Eén advocaat en we hebben elk de helft betaald, maar we vertrouwden hem allebei, dat was het voornaamste."


- Ik was wel op mijn gemak zodra ik in het CAW binnenkwam. Dat was een tof bureautje en ik kreeg direct een tas koffie aangeboden. Ze hebben mij daar echt op mijn gemak gesteld. Maar die drempel om door die deur te stappen en aan het onthaal informatie vragen is groot. Toen ik aan het onthaal stond en moest zeggen 'ik weet niet wat ik moet doen mijn partner is onverwacht vertrokken.' dan werd ik waarschijnlijk rood en was ik aan het hakkelen. Maar vanaf ik voorbij het onthaal was werd ik op mijn gemak gesteld."

- "Een advocaat is natuurlijk wel duur helaas. Ik had bijvoorbeeld het probleem dat ik niets meer had van geld. Mijn ex had heel mijn spaarrekening geplunderd en ik heb dus bijvoorbeeld meubels moeten kopen met geld van mijn ouders. Ik heb heel veel geluk gehad met mijn ouders.
Maar ik blijf het erg vinden dat het duur is. Hoe kan je naar een instantie gaan als je niets hebt van geld? Een advocaat bijvoorbeeld kost al meer dan €100 euro voor het inleidend gesprek. Als je dat niet op overschot hebt, ga je ze ook niet inschakelen. Dat is dus een mede probleem, je gaat uit elkaar en er is een mega aanbod, maar veel mensen die uit elkaar gaan hebben het financieel moeilijk en kunnen het niet betalen.
Ik wist niet dat ik dan beter naar het CAW ging vragen wat mijn rechten waren. Achteraf gezien heel spijtig, want nu heb ik het gevoel dat heel die scheiding wel anders geregeld had kunnen worden."

Deel dit artikel via