Inboedelverdeling: wie krijgt wat na de scheiding?

Een inboedelverdeling is één van de vele zaken die geregeld moeten worden bij een scheiding. Met de inboedel wordt bedoeld: alle roerende goederen die zich in en om het huis bevinden, en die niet uitgebroken moeten worden.

Een algemene regel is dat het bezit dat wat men had voor het huwelijk behouden blijft.
Bij gehuwden is het huwelijkscontract bepalend. Als dat er niet is, dan is het wettelijk stelsel van toepassing, dan is er "gemeenschap van goederen": alles is van allebei, behalve dat wat men elk afzonderlijk voor het huwelijk al had. Schenkingen en erfenissen blijven ook bij de persoon die ze gekregen heeft.

De manier waarop de inboedel verdeeld wordt mede bepaald door de scheidingsprocedure, E.O.T. of E.O.O.
Bij een echtscheiding met onderlinge toestemming kan het relatief eenvoudig zijn. In dat geval wordt in de overeenkomst die de ex-partners afsluiten een regeling getroffen voor hun goederen. Hierin wordt uitdrukkelijk aangegeven wie welke schulden verder draagt en wie welke goederen krijgt. Deze overeenkomst kan tussen de 2 ex-partners opgemaakt worden, evt. met hulp van een bemiddelaar als jullie er niet onderling uitkomen. 
Enkel indien er ook een onroerend goed is (een huis) dient de notaris nog een akte op te maken om de onroerende goederen - in uitvoering van de overeenkomst - te verdelen.
Bij een echtscheiding wegens onherstelbare ontwrichting wordt normaal gesproken in het vonnis door de rechter een notaris aangesteld om over te gaan tot de vereffening - verdeling van het huwelijksvermogen of tot de uit-onverdeeldheidtreding bij een stelsel van scheiding van goederen Indien er echter geen of zeer weinig eigendommen waren, dan kunnen de ex-partners dit alsnog samen overeenkomen.

Bij feitelijk of wettelijk samenwonenden bepaalt de naam op de factuur wie de eigenaar is.
Soms loopt die verdeling heel vlotjes: mensen willen er snel van af zijn en nemen enkel die zaken mee waar ze een emotionele band mee hebben. Bij anderen verloopt dit heel wat stroever, en kan een goede voorbereiding met een stappenplan en een aantal vooraf bepaalde criteria mogelijks helpen om conflicten hierover te voorkomen of niet te laten escaleren.

Voorbeeld van een stappenplan voor een inboedelverdeling 

  • Maak een inventaris, met alles wat verdeeld moet worden, groot en klein, geef ook een financiële waarde aan alles wat daarop staat. De financiële waarde is niet gelijk aan de oorspronkelijke kostprijs, zaken degraderen van waarde doorheen de jaren.
  • Voor sommige zaken is een waardebepaling niet mogelijk, daar gaat het om een emotionele waarde, bv. een cadeau dat je ex-partner kreeg voor een specifieke gelegenheid, een geboortegeschenk bij één van de kinderen, …
  • Probeer daarover in gesprek te gaan, niet eisend, en bekijk verschillende zaken samen zodat er misschien een compromis mogelijk is.
  • Bepaal alles wat je wil hebben: bv.
    • door op de inventaris aan te kruisen of het voorwerp naar partner 1 of partner 2 gaat,
    • door elk apart een lijst te maken met zaken die je echt wil,
    • door elk om beurt iets te kiezen uit die lijst.

Misschien kan het helpen als jullie hiervoor werken met vooropgestelde beslissingscriteria.

  • Hou er anderzijds ook rekening dat sommige zaken noodzakelijk kunnen zijn voor beide partners, en dus nieuw aangekocht moeten worden, bv. een wasmachine, een computer, bed, kinderbed, … Misschien kan hiervoor nog een bedrag van jullie gemeenschappelijke rekening gebruikt worden?
  • Als er zaken zijn waar jullie het niet direct eens over kunnen worden, lijst die apart op en spreek een moment af om er nog eens op terug te komen.
  • Als je vindt dat het echt in onevenwicht is, probeer dan een waarde te bepalen en een bedrag voor de opleg te bepalen zodat de verdeling ongeveer evenredig is. Het zal echt nooit helemaal gelijk zijn.
  • Spreek ook een concreet moment af wanneer de zaken moeten opgehaald worden, of tegen wanneer dit ten laatste gebeurd moet zijn.

De spullen van de kinderen zijn van de kinderen. Voor de kinderen is het belangrijk, dat ze zelf bepalen welke spullen bij welke ouder komen te liggen zodat ze zich bij beide ouders thuis kunnen voelen. Ga hierover op een rustig moment in gesprek met je kinderen, geef hen de tijd om keuzes te maken over wat ze waar willen, en ga daar nadien ook flexibel mee om.

Een alternatief voor een inboedelverdeling is dat alles bij één persoon blijft, en dat jullie samen een geschikt compensatiebedrag afspreken voor de partner die niets meeneemt.

De definitieve lijst wordt door jullie beiden gedagtekend en na "gelezen en goedgekeurd" ondertekend. Dit document wordt dan als bijlage bij de regelingsovereenkomst bij een EOT gevoegd.

Meer info lezen? 

​Op de website van Federatie der Notarissen kan je nog meer info vinden.

Komen jullie er zelf niet uit? 

Zo'n lijst om de inboedelverdeling op te maken lukt vaak wel onderling, maar zorgt in een aantal situaties toch wel zwaar oplopende ruzies. Probeer deze te voorkomen, hiervoor kan je beroep doen op een erkend bemiddelaar.

Deel dit artikel via