Samen of apart? Welke vorm van (co-)ouderschap past bij ons gezin?

​Er zijn heel wat manieren waarop beide ex-partners na de relatiebreuk een ouderrol kunnen blijven opnemen na de relatiebreuk. In de literatuur worden verschillende benamingen en opdelingen gebruikt. Een eenvoudig onderscheid is dat tussen 'parallel' of apart ouderschap en 'coöperatief' of  gezamenlijk ouderschap:

  • Parallel of apart ouderschap betekent dat de twee gezinnen grotendeels los van elkaar functioneren, met weinig communicatie of betrokkenheid tussen de ouders.
  • Coöperatief of gezamenlijk co-ouderschap betekent dat beide gezinnen zoveel mogelijk samenwerken, ervaringen delen, communiceren, en gezamenlijk beslissingen nemen, ook over meer alledaagse dingen.

Vaak zitten gezinnen ergens tussenin. Het type co-ouderschap is eerder een continuüm.  Volledig parallel of apart ouderschap staat aan de ene uiterste kant, intens coöperatief of gezamenlijk co-ouderschap aan de andere kant. Er bestaat geen aanpak die goed is voor iedereen, en het soort co-ouderschap kan evolueren over de tijd.

Een belangrijke voorwaarde bij het kiezen voor een vorm van coöperatief co-ouderschap is het kunnen scheiden van jullie rol als (ex-)partners en jullie rol als ouders. Beide ex-partners moeten voldoende ver staan in het rouwproces van de scheiding om afstand te kunnen nemen tussen deze twee rollen. Dit is één van de belangrijkste criteria bij het 'kiezen' voor een bepaalde vorm van co-ouderschap.

Soms is parallel co-ouderschap de beste manier om spanningen of conflicten in te perken. Sommige ex-partners vermijden ruzies door weinig te overleggen en apart activiteiten te organiseren. Duidelijke afspraken tussen jullie beide blijven wel altijd belangrijk. Wanneer het moeilijk is om hier zelf toe te komen, kunnen jullie overwegen om bemiddeling of ouderschapsbegeleiding te volgen.

Wanneer gekozen wordt voor coöperatief co-ouderschap, zijn er diverse manieren waarop dit praktisch kan worden georganiseerd. Veel ouders gaan in aparte huizen wonen in een andere buurt, maar er zijn ook heel wat andere mogelijkheden, zoals bv. een woning delen, birdnesting of blijven wonen in dezelfde buurt. Meer info over diverse mogelijkheden vind je in dit interview over Living together apart, de mogelijke derde weg en op de webiste Living together apart

Waarom is een veilige brug tussen beide ouders belangrijk?

Een bemiddelaar aan het woord over verschillende vormen van co-ouderschap   

Op https://www.expoo.be/ouderschap-en-scheiding kan je een filmpje bekijken waarin een bemiddelaar heel kort de verschillende mogelijkheden toelicht voor het organiseren van het ouderschap.

Op dezelfde website vind je ook een uitgeschreven interview met Franky De Meyer over 'Apart ouderen: een andere kijk op samenwerking'.

Checklist: voorwaarden coöperatief of gezamenlijk co-ouderschap

  • Je kan de ex-partner blijven zien als volwaardige en goede ouder, en een bondgenoot in het ouderschap.
  • Je bent bereid rechtstreeks met de andere ouder te communiceren en niet via de kinderen.
  • Je accepteert dat jullie beide een ander tempo hebben bij de emotionele verwerking van de scheiding en wil daarmee rekening houden.
  • Je kan het belang van de kinderen scheiden van andere problemen die de scheiding met zich mee kan brengen. Bijv. financiële regelingen of nieuwe partners.
  • Je kan eventuele verschillende levensomstandigheden en/of woonsituatie van de andere ouder accepteren. Je accepteert dat het ook anders kan, zolang het welzijn van het kind maar voorop staat. Jouw ex hoeft immers niet alles hetzelfde te doen als jij.

Referenties:
Wiewauters, C. & Van Eycken, M. (2014). Een week mama een week papa? Wat kinderen bij een scheiding echt nodig hebben. Tielt: Lannoo. 
Willems, J., Appeldoorn, B. & Goyens, M. (2013). Living together apart. Scheiden als partners, samenleven als ouders. Tielt: Lannoo.

Kijk ook eens op: 

Leestip

...

Een week mama, een week papa? | Uitgeverij Lannoo

Als twee ouders uit elkaar gaan, is dat voor alle kinderen, ongeacht hun leeftijd, een heftige gebeurtenis die hun veilige en vertrouwde wereld op zijn kop zet. Het goede nieuws is dat je als ouder heel wat kunt doen om de veerkracht van je kind te helpen herstellen. Het liefst van al krijg je hiervoor een pasklaar antwoord dat leidt naar succes. Maar zo werkt het niet.
...

Living Together Apart | Uitgeverij Lannoo

Scheiden of samenblijven voor de kinderen? Living Together Apart toont dat er ook een derde weg mogelijk is, waarbij je een punt zet achter je liefdesrelatie, maar wel blijft samenleven als ouder. Een groeiend aantal ouders voelt aan dat klassieke oplossingen na een scheiding, zoals co-ouderschap of beperkt bezoekrecht, niet ideaal zijn.

Webtips

De  website Living Together Apart bevat informatie en ondersteunende tools rond diverse vormen van samen ouder blijven na een relatiebreuk. Je vind er o.a. vragenlijsten om jou helpen te bepalen welke vorm van (co-)ouderschap best past bij jullie gezin. Je vindt er onder meer een vragenlijst met inspirerende vragen om na te denken over welke vorm van coöperatief co-ouderschap bij jullie past. Voorafgaand kan je ook enkele verkennende reflectievragen beantwoorden rond je eigen opvattingen en attitudes rond het samen blijven opvoeden met jouw ex-partner. 

Groeimee.be is een officiële website van de Vlaamse overheid. Je vindt er een antwoord op heel wat opvoedingsvragen, ook rond ouder zijn na een scheiding.

De scheidingsatlas is een online training met animaties, video's van experts en andere gescheiden ouders, en met rollenspellen. De training is gratis, op voorwaarde dat je de vragenlijsten invult van het bijhorende onderzoek.

Waar kan ik terecht met vragen, moeilijkheden, ...? 

...

Bemiddeling: samen afspraken maken over het ouderschap

Een bemiddelaar kan helpen om afspraken te maken over het ouderschap wanneer je er samen niet uit komt. Via de Federale Bemiddelingscommissie kan je zoeken naar een erkende bemiddelaar in de buurt.
...

 CAW: ouderschapsbegeleiding

In elke regio is een CAW actief die onder meer ouderschapsbegeleiding aanbiedt. Hierbij leer je hoe je de rol als ouder en ex-partner van elkaar kan losmaken, en hoe je met elkaar kan praten als ouder. Via onderstaande link kan je het aanbod van het CAW in jouw regio raadplegen.
...

Loskoppelen ex-partnerschap en ouderschap: de SCHIP-aanpak

Je kan ook professionele hulp zoeken bij een professional die werkt met de SCHIP-aanpak. Deze methodiek is een traject voor ex-partners met als doel om partners te blijven in het ouderschap. De aanpak bestaat uit een aantal fasen die worden doorlopen als ex-partners: samenkomen, conflict en verliesverheldering, helpend horen, integratie en partners. Via de website vind je meer uitleg bij de SCHIP-methodiek, en kan je ook zien bij wie je terecht kan voor deze aanpak.

Deel dit artikel via